20 yıldır kendine yılan zehri enjekte ediyor: Kanı dünyayı kurtaracak Hakan Kaplan 2 Nisan 2026 Posted in Eğitim Her yıl dünya genelinde 80 ila 100 bin kişi yılan ısırığı nedeniyle hayatını kaybediyor. 300 bine yakın kişi ise kalıcı sakatlıkla yaşamak zorunda kalıyor. ABD’nin Wisconsin eyaletinden bir adam ise yılan ısırıklarına karşı evrensel bir panzehir geliştirilmesinde kilit rolü oynuyor. Tim Friede , yaklaşık 20 yıl boyunca kara mamba, kral kobra ve kaplan yılanı dahil onlarca ölümcül türün kendisini ısırmasına izin vererek yılan zehirlerine karşı bağışıklık kazandı . Friede, önce yılanlardan sağdığı zehri giderek artan dozlarda vücuduna enjekte etti . Bağışıklığının yeterince geliştiğine kanaat getirince yılanları doğrudan üzerine saldı ve kendini ısırmalarına izin verdi . Yılan ısırıklarıyla olan deneyleri her zaman beklediği gibi gitmedi .Bir keresinde Mısır kobrası ile tek gözlüklü kobranın art arda sokmasıyla Friede hastaneye kaldırıldı, dört gün komada yattı . Friede deneyimini şöyle özetliyor: “[Yılan ısırığı] her seferinde yakar ve her seferinde acı verir. Hata mıydı? Evet. Saçmalık mıydı? Evet.” ZEHİRDEN PANZEHİRE Biyoteknoloji şirketi Centivax, Friede’nin kanındaki antikorları inceleyerek deneysel bir panzehir karışımı geliştirdi. Şirketin kurucusu ve aynı zamanda çalışmanın baş yazarı Jacob Glanville, Friede’nin bağışıklık geçmişini “ bir kez karşılaşılabilecek türden eşsiz bir tablo ” olarak nitelendirdi ve bu antikorların geniş kapsamlı, hatta evrensel bir panzehirin temelini oluşturabileceğini belirtti. Araştırmacılar, Friede’nin kanından elde edilen iki antikoru varespladib adlı toksin engelleyici bir ilaçla birleştirdi . Fareler üzerinde yürütülen deneylerde bu karışım 13 yılan türüne karşı tam, altı türe karşı ise kısmi koruma sağladı . Bulgular 2025 yılında Cell dergisinde yayımlandı. SIRADA ENGEREKLER VAR Ekibin şimdiki hedefi panzehiri engerek türlerine karşı da etkin hale getirmek . Columbia Üniversitesi’nden çalışmanın ortak yazarı Peter Kwong, “ Engerek zehrine karşı geniş koruma sağlayacak minimum etkili karışımı bulmak için kolları sıvadık” dedi. Avustralya’da yılan ısırmasıyla kliniğe getirilen köpekler üzerinde denemeler de yakında başlayacak . Mevcut panzehirler büyük ölçüde türe özgü olduğundan özellikle tropikal bölgelerde doğru ilacın zamanında bulunması kritik bir sorun olmaya devam ediyor. Friede’nin yıllarca süren ve defalarca ölümün eşiğine kadar götüren serüveni, bu soruna çözüm üretebilecek ilk somut adım olarak değerlendiriliyor. Author: Hakan Kaplan
